Frank Zappa - A Mother of Invention

Frank Zappa was de meest deskundige en talentvolle componist van het rock tijdperk; zijn muziek combineerde waardering voor klassieke componisten zoals Stravinsky met een affiniteit voor vijftiger jaren doo wop rock ‘n roll en een liefde voor heavy gitaar-rock. Frank Zappa bracht op zijn Barking Pumpkin label gigantische hoeveelheden van zijn composities uit en weigerde samen te werken met de grote maatschappijen.

Frank Zappa begon begin jaren zestig met het maken van muziek. In de beginperiode werkte hij veel samen met Captain Beefheart. Medio jaren 60′ werd Zappa lid van The Soul Giants. Hij werd de gitarist van de band. Niet lang daarna werd hij bandleider, en hernoemde hij de band tot “The Mothers”. Ze werden opgemerkt door verschillende platen producers en tekenden bij Verve Records. Ze moesten wel de naam van de band veranderen van The Mothers, naar The Mothers of Invention, omdat Mother een afkorting van Motherfucker was. In 1966 kwam het eerste album van de band, Freak Out! uit. De muziek van The Mothers of Invention de jaren ’60 echter door de meeste radiozenders in Amerika geboycot.

Opmerkelijk is dat Frank Zappa nooit ’samenwerkte’ met muzikanten op de manier die gebruikelijk was in de popmuziek. Hij nam muzikanten in dienst, betaalde hun loon en ontsloeg ze.

Naast zijn interesse voor o.a. Karlheinz Stockhausen, Igor Stravinsky en Anton Webern, is Frank Zappa ook bekend om zijn idolatie van Edgard Varèse, een modern componist. Zappa was een man van precisie, zeer kritisch voor zichzelf. Hij voerde steeds vernieuwingen door. Hij was de tweede in de opgeschiedenis die een dubbel-lp uitbracht, Bob Dylan was de eerste. Hij produceerde, behalve zijn twee eerste platen, alles zelf, en was één van de eerste muzikanten die op een 4-track opnam, die hij dan nog zelf in elkaar geknutseld had.

Frank Zappa’s muziek laat zich bestempelen als avant-garde. Hij is vaak politiek en maatschappijkritisch in zijn teksten, die gekenmerkt worden door hun ironie. Frank Zappa ageerde tegen oorlog, het fundamentalistische geloof en kleinburgerlijkheid, maar ook de popcultuur (hippies en discomuziek) bleef niet gespaard. Vooral de media moeten het ontgelden in zijn nummers. Televisie, zo meende Zappa, is een gevaarlijke propagandamachine. Dit is te horen in het nummer “I’m the slime” uit 1973.

Frank Zappa en de PMRC

In 1985 nam Frank Zappa deel aan een hoorzitting die was georganiseerd door het PMRC (Parents’ Music Resource Center), waaraan onder andere Tipper, de vrouw van (Manpigbear) Al Gore, was verbonden. Deze instelling beweerde dat de Amerikaanse platenindustrie de jeugd van Amerika blootstelde aan ’seks, geweld en de verheerlijking van drugs en alcohol’. Frank Zappa trad tijdens deze ‘congressional hearing’ op als voorvechter van de muzikale vrijheid en bestreed met verve de mening van het PMRC. Muzikaal nam Zappa wraak met het album ‘FZ meets the Mothers of Prevention’ uit 1985.

Van zijn bandleden eiste hij altijd technische perfectie. Hij legde hen gedetailleerde partituren van de composities voor. In totaal gaf hij 60 albums uit. De enige hit, volgens Frank Zappa een soort van bedrijfsongeval volgens was de song ’Bobby Brown’ uit 1979.

Frank Zappa kan zonder twijfel tot de belangrijkste componisten gerekend worden van de 2e helft van de 20e eeuw. Daarenboven beschouwde Jimi Hendrix hem als de beste gitarist die er rondliep - beter dan Hendrix zelf. Zappa was het daar zelf niet mee eens. Zo stelde hij in een interview, dat wanneer hij auditie zou moeten doen voor zijn eigen band, hij niet zou worden aangenomen.

Zappa’s muziek leeft voort

Frank Zappa was sinds 1967 getrouwd met Gail, die de zaken van Zappa beheerde. Samen hadden ze vier kinderen: Moon, Dweezil Zappa, Ahmet en Diva. De beide zoons Dweezil en Ahmet speelden samen in de band Z. Dweezil houdt zich tegenwoordig vooral bezig met het beheren en uitgeven van de honderden uren onuitgegeven muziek die nog in Zappa’s kelder bewaard liggen. Sinds 2006 tourt Dweezil rond met Zappa Plays Zappa, een tribute band met o.a. Frank Zappa’s oude muzikanten Napoleon Murphy Brock, Steve Vai en Terry Bozzio.

Frank Zappa werd geboren op 21 december 1940 in Baltimore en stierf op 4 december 1993 in Los Angeles aan de gevolgen van prostaatkanker.